Kreatywne zabawy

Obecnie, największą bolączką w wychowywaniu dzieci jest ilość czasu, jaką spędzają przed ekranem telewizora, komputera czy Playstation. Kiedy dziecko skupia uwagę przed ekranem, jest to bardzo bierna forma nauki lub rozrywki. Zamiast używać swojej wyobraźni i kreatywności do zdobywania wiedzy i umiejętności przydatnych w dzisiejszym świecie, dziecko jest pasywnym odbiorcą obrazów lub dźwięków. Nie jest to najlepszy sposób na poznanie świata. W dodatku dziecko wpatrując się w ekran nie używa swoich mięśni.

Kreatywne zabawy, które wymagają użycia wyobraźni są bardziej naturalnym sposobem do nauki na temat świata i angażują całe ciało dziecka. Dzieci manipulują i uczą się z różnych materiałów do zabawy. Wyrażają się poprzez mowę i dotyk, angażują wszystkie swoje mięśnie i zmysły, by się bawić. Dzięki temu dzieci ulepszają zdrowie, siłę oraz połączenia nerwowe w swoich mózgach.

Artykuł ten ma za zadanie pomóc rodzicom w poszukiwaniu pomysłów na zabawy angażujące wyobraźnię i kreatywność, dzięki którym dziecko będzie odsuwało się od ekranów i będzie zdrowiej się rozwijać.

Typy zabaw angażujących wyobraźnię i kreatywność

Dzieci bawią się kreatywnie na różne sposoby w zależności od rożnych czynników, takich jak wiek, środowisko w którym przebywają, zabawki, które mają wokół siebie. Dzieci mogą zatracić się same w zabawie lub z innymi.

Jakie typy zabaw są kreatywne?

1. Wymyślanie scenariuszy - kreatywne zabawy są wówczas, gdy dzieci używają wyobraźni do kreowania lub wymyślania historii, scenariuszy. Dzieci mogą używać tu, np. figurek, kukiełek, lalek lub maskotek albo grać role samemu, np. poprzez przebranie się za coś lub kogoś i używając rekwizytów.
2. Aktywna zabawa to również kreatywna zabawa - ma miejsce kiedy dzieci używają swoich mięśni oraz często się przemieszczają. Taka forma zabawy uwalnia energię oraz rozwija koordynację.
3. Rękodzieło oraz zabawy konstrukcyjne to z kolei sposób na wyrażanie swojej kreatywności, zachęcenie do skupiania uwagi i koncentracji oraz rozwój umiejętności motorycznych oraz koordynacji ręka-oko. Takie zabawy wywołują u dzieci uczucie dumy po stworzeniu własnego arcydzieła.
4. Gry karciane, planszowe z własnymi zasadami

Gry z ustalonymi zasadami są bardzo istotne dla rozwoju starszych dzieci, zwłaszcza w wieku 6-7 lat. W takich zabawach uwagę skupiamy na zasadach i zazwyczaj mamy tu zwycięzcę oraz przegranego. Tu jednak dzieci mają małe pole do używania wyobraźni i kreatywności ponieważ są to gry z określonymi, narzuconymi zasadami. Ale można zawsze zachęcić dziecko do stworzenia własnych zasad i reguł. Ja na przykład będąc małą dziewczynką uwielbiałam tworzyć gry planszowe. Sama rysowałam pola do gry, rysunki i tworzyłam zasady. Zabawa jest fajniejsza przy tworzeniu takiego dzieła niż później z samej gry.

Jak możesz zachęcić dziecko do zabawy z użyciem wyobraźni i kreatywności

Żeby zachęcić dziecko do takich zabaw zorganizuj bezpieczną i przyjazną dla dziecka przestrzeń oraz wypełnij są zabawkami i materiałami, które pobudzą dziecięcą wyobraźnie oraz kreatywność (lista takich materiałów poniżej).

Jaka to przestrzeń?

Dzieci potrzebują czystego i zorganizowanego miejsca do zabawy. Oznacza to, że to Ty drogi rodzicu przygotowujesz samodzielnie taką przestrzeń. Przygotuj się również na małe sprzątanko po zabawie, zwłaszcza przy młodszych dzieciach :) Ważne jest również, by zaangażować dzieci do pomocy w sprzątaniu przed i po zabawie.

Jeśli dziecko bawi się z innymi, Twoim zadaniem jest nadzorować zabawę. Nie oczekuj, że dzieci będą bawić się razem bez konfliktów i twojej interwencji. Czasami zabawa wymyka się spod kontroli i trzeba interweniować. Może się zdarzyć, że trzeba będzie usunąć jakąś zabawkę wokół której narodził się konflikt. Interweniowanie w momencie, gdy pojawia się konflikt pomaga również dzieciom w nauce rozwiązywania problemów i rozwija umiejętności znalezienia odpowiedniego rozwiązania.

Miej powyższe na uwadze, ale nie bądź również zbyt restrykcyjny oraz natrętny, gdy dziecko bawi się z innymi. Kreatywne zabawy z innymi dziećmi to świetny sposób na naukę interakcji z innymi ludźmi, która jest przecież nieodzowna w codziennym życiu. Do pewnego momentu pozwól dzieciom na samodzielne rozwiązywanie problemu zanim zainterweniujesz.

A kiedy interweniować?

Gdy słyszymy:

• wyzwiska,
• dokuczanie,
• odsuwanie drugiego dziecka od zabawy,
• agresję,
• niebezpieczną dla dzieci zabawę

Jeśli nie ma innych dzieci do zabawy, możesz pobawić się z dzieckiem samemu. Staraj się wówczas skupiać na tym, by to właśnie dziecko kierowało zabawą i nie staraj się narzucać własnego sposobu. Niech to właśnie dziecko będzie reżyserem, a Ty bądź jedynie aktorem. Zagraj taką rolę, jaką nada Ci dziecko i słuchaj, jego wskazówek, co masz robić. Dziecko może też zechcieć bawić się samemu i Ty jako rodzic powinieneś uszanować jej czy jego decyzję.

Jak sama wiem z doświadczenia nie jest to łatwe, bo gdy dziecko coś robi, czymś się bawi – a Ty masz swoją koncepcję na tą zabawę i próbujesz to dziecku narzucić. Na przykład moja Paulinka tworzy dla kogoś kreatywny rysunek – taki kolaż składający się z różnych elementów. My jako rodzice zachęciliśmy ją do stworzenia takiego dzieła, ale tez mieliśmy w głowie jakiś koncept tej pracy. Paulinka natomiast chciała się zupełnie sama zająć tą pracą i umieścić na niej elementy, które ONA by chciała. Chciałoby się jej pokazać jak chcielibyśmy by to wyglądało, ale tu przyszła do mnie refleksja: czy ma to być rysunek mamy i taty, czy Paulinki? Zastanówcie się nad tym. Nie chcemy przecież by nasze dzieci wyrosły na osoby, które umieją funkcjonować tylko wtedy, gdy mają coś narzucane. Chcemy by były pełne idei, że będą tworzyć rozwiązania, a nie będą częścią systemu i potulnie wykonywać niejednokrotnie bezsensowne zadania. Możemy z kolei proponować pewne rozwiązania, ale zdecydowanie nie narzucać.

Niezależnie od tego czy dziecko bawi się samo czy z innymi, może potrzebować wsparcia z Twojej strony. Bądź więc dla dziecka dostępny, np. przy budowie fortecy z poduszek i koców, przy przecięciu czy sklejeniu czegoś. Zazwyczaj dziecko potrzebuje kilku minut Twojej uwagi, a później wraca do swojej zabawy.

Zachęcając dziecko do zabaw kreatywnych musisz mieć świadomość tego, żeby dać mu wystarczająco dużo czasu na zabawę. To oznacza, żeby zaplanować taką zabawę w czasie, kiedy dziecko nie będzie miało za chwilę żadnych innych zajęć (lub inne dzieci, które zostały zaproszone do zabawy), a także kiedy Ty nie masz zaplanowanych innych zadań, by być w każdej chwili dostępnym dla dziecka oraz żeby nadzorować zabawę.

Weź też pod uwagę kwestie bezpieczeństwa zwłaszcza jeśli chodzi o mniejsze dzieci. W takim wypadku musisz w szczególności nadzorować małe dzieci, które bawią się wodą, ciastoliną, piaskiem jako, że kreatywność u mniejszych dzieci jest nieograniczona – mogą chcieć włożyć sobie np. ciastolinę do ust, ucha czy nosa.

Pomysły na kreatywne zabawy

Poniżej znajdziecie kilka pomysłów na kreatywne zabawy. Idei jest o wiele więcej. Na pewno już niejednokrotnie sami coś wymyślaliście :)

Pamiętajcie, że połowa zabawy to już samo przygotowywanie się np. przygotowywanie przebieranek. Można zabawę podzielić nawet na 2 dni: jeden dzień przygotowujecie stroje a w drugim odgrywacie role.

Zabawa w lekarza lub weterynarza w klinice

Użyj zabawkowego sprzętu medycznego (lub stwórz taki zestaw) do tego, by lalki i maskotki były pacjentami. Albo Ty bądź dla dziecka pacjentem. Znajdź coś, czego będzie można użyć jako karetki. Przygotujcie recepty, stwórzcie aparat rentgenowski z pudełka i kilka rysunków rentgenowskich np. z klatką piersiową. Przygotuj prawdziwe bandaże, maseczki, czapeczki, może fartuch lekarski, plastry, waciki. Ręczniki mogą posłużyć jako łóżka, koszyki do prania mogą posłużyć jako miejsce dla chorych zwierząt.

Czasy średniowiecza

Przebierzcie się za króla, księżniczkę, rycerza, czarodzieja, wiedźmę, wróżkę, elfa, smoka, itd. Przygotujcie rekwizyty takie jak miecze, tarcze, korony, hełmy, klejnoty. Albo użyjcie małych figurek jako bohaterów zabawy. Można stworzyć też własne figurki z pomocą np. koralików do prasowania. Zaaranżujcie różne miejsca na zamek, smocze jaskinie, kryjówki. Wymalujcie buźki i wymyślcie historię, która będzie miała bohaterów dobrych i złych (np. smok, który porwał królewnę i więzi ją w jaskini)

Przestrzeń kosmiczna

Przebierzcie się za astronautów i kosmitów lub użyjcie figurek do zabawy. Znajdź coś, co mogłoby się nadawać na statek kosmiczny (np. zbudujcie z kartonów). Zorganizujcie różne stacje kosmiczne na planecie. Wymyślcie różne misje: np. żeby odkrywać nowy świat czy chronić planetę przed kosmitami.

Sklep

Przygotuj towary do sprzedaży. Wykorzystaj stare portfele czy portmonetki. Użyj pudełka do kasy sklepowej i powycinaj banknoty do zabawy. Przygotuj też rachunki. Nie wyrzucaj pudełek po ryżu, herbacie, czy innych rzeczach - wykorzystaj je do zabawy albo użyj zabawkowych produktów.

Piknik, obiad lub impreza

Zaproś inne dzieci. Przygotuj kocyk i ułóż na nim papierowe talerzyki, ściereczki, serwetki, kwiatki. Użyj zabawkowego jedzenia do zabawy oraz pustych pudełek kuchennych do przechowywania żywności. Albo przygotuj jedzenie, np. pizzę, lody czy spaghetti z ciastoliny. Przygotuj coś co nadawałoby się na zabawkowy piekarnik. Wyobraźcie sobie, że dzieje się coś nieoczekiwanego, np. burza, rozlany napój, ktoś będzie miał przyjęcie niespodziankę.

Paulinka uwielbia tworzyć jedzenie z ciastoliny, a najbardziej lody i spaghetti - aż chciałoby się zjeść :)

Restauracja

Tu też użyj ciastoliny do stworzenia jedzenia oraz pustych opakowań po jedzeniu. Przygotuj stoliki restauracyjne, naczynia do zabawy itd. Stwórz menu. Zorganizuj karteczki do przyjmowania zamówień od klientów. Role, które mogą być odgrywane to np.: szef kuchni, kelner, kasjer, marudny klient, zadowolony klient, itd

Przedstawienie teatralne lub orkiestra

Przygotuj sztukę lub inne przedstawienie. Zrób scenę używając kawałków materiału. Kukiełki, maskotki lub dzieci mogą być aktorami. Stwórz orkiestrę z instrumentami muzycznymi. Ktoś niech będzie dyrygentem. Część maskotek może być publicznością, część orkiestrą. Sprzedawaj bilety na koncert.

Stwórz swoje własne miasto, farmę, fort, świat fantazji, stację kosmiczną

Użyj pudełek, klocków do zbudowania różnych konstrukcji. Użyj czegoś do budowy ogrodzeń, gór, jaskiń, rzek, jezior, oceanów, drzew i kwiatów. Użyj rekwizytów: samochodów, ciężarówek, samolotów, łodzi. To są rzeczy, które mogą posłużyć do nieograniczonej, kreatywnej zabawy angażującej role do odegrania, jakie tylko możecie sobie wyobrazić.

Zabawa w szkołę lub dom

Użyj dużego pudełka by zrobić domek. Wytnij okna i drzwi. Użyj klocków lub mniejszych pudełek jako mebli, stwórz dywaniki, firanki z kawałków materiału lub przy użyciu szydełka.

Do szkoły przydałaby się tablica i kreda. Dziecko może być nauczycielem, a maskotki lub rodzice uczniami. Wyobraź sobie jakiś konflikt do rozwiązania w szkole i odtwórz scenkę.

Wymyślajcie swoje własne gry!

Użyjcie piłeczek, obręczy, rzutek, kart. Bądźcie elastyczni i kreatywni z zasadami. Nie trzymajcie się kurczowo określonych reguł, zmieniajcie je podczas zabawy.

Rysowanie i rękodzieło

Zorganizujecie odpowiednie pudełka do kredek, pisaków, innych materiałów plastycznych. Niech każda rzecz ma swoje miejsce. Zakupcie papier w różnych kolorach i kształtach.

Zabawa z materiałami sypkimi i takimi, co brudzą

Ważne, by mieć osobną przestrzeń dla takich zabaw, np. podłoga czy stolik z ceratką. Nakreśl dzieciom ustalony obszar, gdzie mają być trzymane materiały. I pilnuj, by dzieci nie wychodziły poza ten obszar. Możesz też zawsze zorganizować taką zabawę, gdy masz czas na uprzątnięcie bałaganu po zabawie. Materiały takie trzymaj w pojemnikach zapełnione do połowy. Materiałami do kreatywnej zabawy mogą być: makaron, ryż, płatki kukurydziane, piasek, który można pokolorować, woda, farbki, ciastolina, koraliki do układania wzorów.

Paulinka uwielbia zabawy z ciastoliną

Zabawy kreatywne - wybór kreatywnych zabawek

Figurki, maskotki lub kukiełki

• przedstawiające członków rodziny: mamę, tatę, dzieci,
• zawody: policjanci, strażacy, lekarze, nauczyciele, itd.,
• Fantazyjne: wróżki, księżniczki, piraci, smoki itd.,
• Zwierzęta i owady,
• Pojazdy: samochody, samoloty, motocykle, itd.,
• Inne rekwizyty: drzewa, rośliny, góry, jaskinie,

Zabawki konstrukcyjne

• Klocki konstrukcyjne w różnych rozmiarach i kształtach,
• zwykłe klocki,

Przebieranki

• Stare ubrania,
• kostiumy odpowiednie dla różnych zawodów, np. lekarza
• lalki-niemowlaki,
• kasa ze sztucznymi banknotami,
• zabawkowe piekarniki,
• zabawkowe telefony,
• maski,
• farbki do malowania twarzy,
• magiczne różdżki,

Zabawki do zabawy aktywnej

• piłeczki piankowe,
• obręcze,
• rzutki,
• koszyk do koszykówki,
• poduszki,
• i inne

Materiały do rękodzieła:

• różne rozmiary kolorowego papieru,
• mazaki łatwozmywalne,
• mazaki do tkanin,
• kredki,
• klej,
• nożyczki,
• taśma,
• ciastolina,
• farbki,
• koraliki do prasowania,
• inne

Niedrogie pomysły na zabawę

Kartony mogą posłużyć do budowy domów, fortów, ogrodzenia, szkoły, sklepu. Mniejsze pudełka i klocki mogą posłużyć jako meble, samochody, samoloty.

Wykorzystaj również naturalne materiały, takie jak kamienie, kawałki drewna lub nieużywane przedmioty, np. skarpetki mogą być świetnym materiałem do stworzenia kukiełki.

Jak widzisz kreatywne zabawy są nieograniczone. Więc idź i pobaw się z dzieckiem już teraz. Bo najlepsze, co możesz dla niego zrobić, to to żeby rozwijało w sobie nowe idee i rozwiązania, a takie zabawy na pewno się do tego przyczynią.

Dziękuję Ci, że poświeciłeś czas na przeczytanie tego artykułu. Mam nadzieję, że jego treść była wartościowa dla Ciebie.

Poniżej masz też przykładowe kreatywne zabawki, które możesz użyć w kreatywnej zabawie z dzieckiem. Pamiętaj, że ograniczeniem jest tylko Twoja wyobraźnia :)

Zapraszamy do naszego sklepu, gdzie znajdziesz szeroki wachlarz kreatywnych zabawek: www.zabawkizpasja.pl

Zobacz też przykłady zabawek do zabaw kreatywnych - kliknij na wybrane zdjęcie: